Trường Sa như một ngôi trường rèn luyện trong khắc nghiệt, ở đó có sự đoàn kết, tinh thần đồng đội, yêu thương, hướng thiện.

1.Tàu HQ 996 hướng Trường Sa thẳng tiến. Mùa này biển lặng. Tàu đạt tốc độ tối đa. Nơi tôi đến có loài phong ba bền bỉ mọc xuyên qua san hô. Có  những người lính đảo dũng cảm, hào hoa. Mấy hôm lênh đênh, tôi chú ý tới một người đàn ông chừng 50 tuổi, da sạm, dáng thâm thấp, rắn rỏi. Hỏi ra thì mới biết nhiều người vẫn gọi vui ông là “Chúa đảo Trường Sa”. Ông Nguyễn Đức Thắng trước đã từng làm cán bộ huyện đảo Trường Sa trong nhiều năm, nhờ thế mà thông thạo toàn bộ các điểm đảo.

Trường Sa có 2 xã là Sinh Tồn, Song Tử Tây và thị trấn Trường Sa với mô hình tổ chức hoạt động như trên đất liền tuy cán bộ không nhiều. Huyện đảo nhưng trụ sở đóng trên bờ, chủ tịch nắm tình hình thông qua điện thoại; chỉ đạo theo từng giai đoạn; sau đó đi kiểm tra, kết hợp những chuyến thăm, cung cấp lương thực, thực phẩm. Cứ thế, ông Thắng đảm nhiệm công việc của một chủ tịch huyện đảo với kinh nghiệm của người yêu biển.

Rời vùng quê biển Hải Hậu, Nam Định, năm 1988, ông Thắng gia nhập lực lượng hải quân và xung phong đi Trường Sa trong bối cảnh biển Đông đang rất căng thẳng. Từ đó đến nay, vì hoàn cảnh riêng, ông vẫn chưa đưa vợ và con trai vào sinh sống tại vùng 4 Cam Ranh như nhiều cán bộ khác. Giờ mỗi người mỗi nơi, vợ dạy học cấp 1 ở quê, con trai học đại học ở thành phố Hồ Chí Minh, hơn 20 năm rồi giấc mơ đoàn tụ vẫn chưa thành.

Câu chuyện nghẽn lại đôi dòng rồi lại tiếp tục sôi nổi khi ông Thắng hồ hởi kể về biển đảo. Ánh mắt sắc lẹm của người có thâm niên đi biển, quen tầm nhìn xa cắt ngang mặt sóng. Ông nhớ những ngày gian khó, khi chúng ta mới đưa bộ đội ra giữ đảo. Ngày đó xuồng cập đảo phải do chiến sỹ bơi kéo dây đưa vào cầu cảng. Ngày nay đảo đã được đầu tư hơn rất nhiều. Việc hỗ trợ, ủng hộ Trường Sa được cộng đồng xã hội hưởng ứng với nhiều phong trào, chương trình thiết thực.

Giờ thi thoảng ông vẫn nhận được điện thoại của các bạn trẻ hỏi thông tin về Trường Sa. “Phải để dân biết nhiều hơn về chủ quyền của chúng ta”- ông Thắng lý giải cho mỗi lần về quê lại tranh thủ nói chuyện với bà con lối xóm về tình hình biển đảo. Ông chứng kiến ở nhiều vùng biển, đã có thêm nhiều tàu đánh cá vươn khơi. Dân bám biển, cùng bộ đội canh giữ chủ quyền, dân báo tin cho hải quân, dân coi đồn đảo như nhà mình…

Con tàu trôi miết vào vùng sóng gió, giữa mênh mông trời nước không thấy đâu là bờ. Ai cũng phải tiếp cận mọi thứ không theo thói quen hàng ngày. Từ việc nghe hiệu lệnh báo thức, giờ ăn, giờ nhổ neo, rồi đến việc ăn theo kiểu lính mang tính tập thể cao… Những lời thăm hỏi sẻ chia thân mật kết nối các boong tàu, cabin, buồng ngủ. Những toan tính trong đời sống đôi khi làm người ta đánh mất những điều hết sức bình dị mà quý giá.

Có vùng người ta gọi đi biển là đi bạn, đi biển thì phải là bầu bạn, phải gắn kết, phải vì nhau. Biển bao la chứng kiến những mối liên kết khăng khít như cá với nước giữa quân và dân. Mùa sóng gió, dân thường vào đảo trú ẩn, hải quân liền đánh tín hiệu chỉ dẫn luồng cho tàu vào an toàn; hỗ trợ ngư dân  lương thực, thực phẩm, nước ngọt, nhiên liệu; tổ chức khám chữa bệnh, cứu tàu dân khỏi bãi cạn… Trên đảo thường được bố trí một tổ y tế với 1 bác sỹ và 2 y sỹ thường xuyên khám chữa bệnh cho bộ đội và dân đi biển. Ngư dân thường bị tai nạn lao động, câu mực bị dị ứng, đau dạ dày, hội chứng vai gáy, tai nạn do lặn sâu, sức yếu, nguy cơ dẫn đến tử vong… Nhiều trường hợp bệnh nặng phải dùng trực thăng đưa vào đất liền; nhiều em bé đã ra đời ngoài đảo…

Thượng úy Nguyễn Văn Hoan, đảo Đá Tây A vẫn nhớ như in thời điểm năm 2006, tàu cá của dân bị bão đánh vào bãi cạn, các anh đã đưa dân lên đảo suốt 1 tuần chăm sóc qua cơn bão lớn. Hiện giờ ở vùng biển này, tàu đánh cá neo đậu đánh bắt hải sản đêm đêm đèn lung linh như thành phố trên biển. Thiếu úy Phạm Đức Nhiệm, quê Ninh Bình, đã 11 năm quân ngũ, tiếp nối nghề y của cha, giờ tiếp tục công việc của một y sỹ trên đảo. Anh đã từng cứu một thuyền viên tàu đánh bắt mực bị nhiễm khuẩn bàn tay thoát khỏi nguy cơ hoại tử… Việc hải quân tham gia giúp dân chính là cách để củng cố mối quan hệ với dân trên biển, tô đẹp thêm hình ảnh người lính đảo…

Một ngày trung tuần tháng Tư, Trường Sa tổ chức sinh nhật lần thứ hai cho một cháu bé sinh ở đảo. Cha mẹ em khi chọn đảo là quê hương thứ hai cũng chọn luôn nơi sinh cho một thế hệ mới của đảo. Sự sống đâm những nhánh cây xanh qua đá san hô, đón những dòng nước mát từ các giếng khoan hiếm hoi.

Chúng tôi mang những hạt giống rau ra đảo, mong một ngày lên xanh, ấp iu hương vị đất liền. Ở môi trường bão gió và hơi ẩm, cây ra lá dày, cứng cáp, dẻo dai, khoẻ khoắn hơn ở đất liền. Mùa mưa, các chiến sỹ phải che chắn rất kỹ lưỡng, tránh nước mặn ngấm vào lá gây úa, dùng nước ngọt rửa sạch từng chiếc lá. Ở đảo nước ngọt hiếm vô cùng. Những phuy nước tiết kiệm không có cho sự lãng phí. Kỷ luật trong sử dụng nước là bài học đầu tiên của những chàng lính măng tơ. Nước biển và hơi gió mặn cũng khiến cho hệ thống máy móc mau hỏng, làm cho rau chóng úa. Nước mưa hiếm hoi, những cơn mưa biển mùa mưa tháng 6 tháng 7 reo niềm vui xuống đảo. Phía sau những vườn rau xanh mướt, là những giọt nước mắt mặn chát như nước biển. Máu cũng đã thẫm vào trùng khơi ghi tên những người đàn ông biết nhường sự sống cho đồng đội…

2. Trên tàu hải quân ra đảo, ai cũng ấn tượng với câu hiệu lệnh vào lúc 5 rưỡi sáng: “Đã hết giờ nghỉ, toàn tàu báo thức, báo thức toàn tàu”. Câu hiệu lệnh có sự lặp lại cho dễ nhớ, dễ đọc. Đó là quy định trong điều lệnh, hải quân thế giới cũng vậy. Ở các đảo tôi còn thấy nhiều khẩu hiệu rất vần, kiểu như “Súng không lau súng mau han gỉ/Người không rèn ý chí không cao”… Không phải treo khi nhà có khách mà nó được gắn thường xuyên ở các vị trí công tác, phân đội, trên đường đi. Các khẩu hiệu đúc kết từ thực tiễn để động viên tinh thần, nâng cao bản lĩnh chính trị. Người lính trẻ còn được cung cấp kiến thức về luật biển, chủ quyền…

Ở đảo chìm Thuyền Chài B, có một chàng trai trẻ giấu vẻ đỏm trai sau gương mặt rám nắng. Chàng hạ sỹ Phùng Xuân Minh, 20 tuổi, quê ở vùng thoát lũ Chương Mỹ. Nhà Minh làm ruộng, bố mẹ nghèo có ba anh em cậu là anh cả. Mọi người hỏi, trước khi đi bộ đội cậu làm gì, cậu không giấu giếm kể rằng, suốt ngày lông bông, theo chúng bạn đua đòi… Đi Trường Sa, cậu tìm thấy ý nghĩa của tuổi trẻ, thấy những đóng góp có ích của mình cho mọi người, thấy thương cha mẹ hơn… Sau này hết nghĩa vụ về quê, cậu hứa sẽ học nghề, tìm việc, giúp đỡ bố mẹ nuôi các em…

Trường Sa như một ngôi trường rèn luyện trong khắc nghiệt, ở đó có sự đoàn kết, tinh thần đồng đội, yêu thương, hướng thiện. Trường Sa sóng, Trường Sa gió dạy chúng ta học lại những bài học giản dị từ cuộc sống rằng không được yếu hèn, ích kỷ. Tôi nhẩm vội mấy câu thơ viết tặng cậu:

Trường Sa dạy tôi yêu màu cờ đỏ

Phấp phới bay trên đảo thắm mây trời

Dạy tôi yêu rặng phong ba ngập gió

Mọc bền gan qua khô khát ngàn đời.

Trường Sa dạy tôi yêu lớp sóng xa khơi

Vỗ điệp khúc rì rào qua năm tháng

Ngôi sao biếc hoàng hôn tia nắng hồng mỗi sáng

Yêu nhánh cây non yêu cục tác tiếng gà.

Trường Sa dạy tôi yêu bóng dáng quê nhà

Sợi khói bếp chiều tà khơi nỗi nhớ

Tiếng trẻ bi bô người thương bé nhỏ

Yêu mỗi ngày có mẹ để lớn khôn…

… Buổi chiều hôm đó, sóng ầm ào dữ dội như chực nuốt lấy con xuồng ra đảo. Phía xa xa An Bang hiện dần trong lớp sóng… Sóng cỡ này có lẽ chỉ khoảng cấp 4, cấp 5 nhưng cũng đủ chao nghiêng con tàu 2 nghìn tấn, huống hồ chiếc xuồng nhỏ. An Bang là đảo nổi khó cập xuồng nhất trong số các đảo Trường Sa. Đảo như một cây nấm san hô mọc lên từ lòng biển sâu. Hàng chục lính biển trẻ măng quần cộc áo phao rực một góc biển “hò dô” kéo xuồng vào bờ cát. Gương mặt sạm đen, những bắp tay cuồn cuộn như sắt như đồng, họ vây quanh xuồng tạo thành dải tường ngăn sóng dữ, bao bọc che chở con xuồng như chiếc nôi bên bờ sóng. Những chàng trai rắn rỏi kéo chúng tôi về phía yên bình.

Ở đây có hai mùa gió Đông Bắc và Tây Nam. Khi đổi gió, doi cát xoay dịch chuyển một vòng quanh đảo, nửa mùa bên này, nửa mùa bên kia, khi trở về vị trí cũ là tròn một năm. Nhiều lính thuỷ cứ nhìn doi cát trở về vị trí cũ là biết ngày mình được về đất liền, khỏi cần nhìn lịch. Với người lính, xa nhà là chuyện đã quá đỗi quen thuộc.

Đất nước mình là đất nước của những cuộc chia ly. Hòn Vọng Phu còn nguyên giá trị biểu tượng. Chia ly để ta mong nhiều hơn những sum vầy, đoàn tụ. Chia ly để ta hiểu hơn cái giá của hy sinh đổi lấy những ngày yên bình. Tôi có người bạn vong niên là phóng viên ảnh, anh đi Trường Sa những ngày khốc liệt 1988. Anh đi được 5 đảo: Trường Sa lớn, Sinh Tồn, Côlin, Thuyền Chài, Phan Vinh.

Hồi đó, đảo còn nghèo, chả có tivi, đài, sách báo như bây giờ. Các đoàn ra thăm quà tinh thần là chính, đất liền cũng còn nghèo, đang vật lộn tìm đường đổi mới. Anh chụp được nhiều tấm hình lấy người lính làm hình ảnh trung tâm. Giờ đảo đã đẹp hơn, xanh và bớt khô khát hơn. Nhưng người lính vẫn vậy, phong ba, rắn rỏi mà hiền lành, bao dung.

Tôi thấy ai cũng muốn thu vào cảm nhận của mình sự mạnh mẽ nam tính của lính đảo, dáng hiên ngang lồng lộng biển khơi, mà sao khó chớp được thoáng suy tư người lính trẻ mỗi khi nghe thấy cơn ho của mẹ qua chiếc điện thoại; ánh mắt thoáng buồn trầm ngâm nhìn theo con sóng…

Ở đảo chìm Đá Tây, chúng tôi gặp Trung uý Mai Văn Liên, quê Nam Định. Liên, 36 tuổi, có vợ làm thợ may và cậu con trai 8 tuổi học ở quê. Đời lính dài, thời gian ở nhà chỉ tính bằng ngày. Anh vẫn thường phải gọi điện về nhà để dạy dỗ con. Khi chúng tôi đến, Liên đang căn dặn cậu quý tử qua chiếc điện thoại: “Con khỏe không, hôm nay được mấy điểm? 10 à, 10 béo hay 10 gày, chắc nhòm bài nên mới được 10 béo chứ gì. Làm bài, con nhớ cẩn thận viết ra nháp, đúng rồi mới viết ra vở; đi xe đạp cẩn thận kẻo ngã… nghe con”. Ở đầu giường, Liên dán tấm ảnh cậu con trai khôi ngô, cháu Mai Hồng Quân, trong trang phục hải quân. Liên bảo, mỗi lần nhìn con, anh nguôi ngoai nỗi nhớ nhà luôn thường trực…

Rời Trường Sa Lớn, tôi đứng lặng trên boong tàu nhìn theo những cánh tay vẫy. Tôi khản giọng hát vang thay cho lời đưa tiễn. Đã có những giọt nước mắt. Cả một không gian ngập tràn tiếng gọi cất lên từ thẳm sâu mỗi người: “Trường Sa, Hoàng Sa không xa…”.

Tôi mang theo hình ảnh cậu bé Hồng Quân mặc áo hải quân có thêu trước ngực dòng chữ “Kỷ niệm Trường Sa”. Tôi tin là cậu đã hơn một lần tự hào kể với bạn bè về người cha của mình đang giữa mênh mông trùng sóng. Cả những lời dạy của cha nữa, vẫn từng ngày vượt sóng vượt gió neo về ngôi nhà của hai mẹ con. Tôi tin khi nhìn vào ánh mắt thật sáng của cậu./.

Trần Nhật Minh/VOV2

Từ đảo chìm Đá Tây, trong hành trình công tác của tàu HQ-571…

Vào mùa biển động cuối năm, cơ số cờ cấp phát cho các tàu làm nhiệm vụ tăng lên gấp đôi, bởi sóng to gió lớn thường làm rách, hư hỏng cờ Tổ quốc và nhiệm vụ thay cờ cũng thường xuyên hơn.

Ý chí giữa biển trời

Vài tiếng trước khi tàu xuất phát, cả ba tàu (HQ-571, HQ-936, HQ-996) của Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân tại Quân cảng Cam Ranh đều đồng loạt thay mới cờ Tổ quốc. Tất cả được buộc chắc chắn bằng 2 đầu dây thép nhỏ, kẹp trên đầu dây treo cờ.

Thượng úy Nguyễn Ngọc Viễn, Phó thuyền trưởng Quân sự tàu HQ-571 (Hải đội 411, Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân), nói với tôi: “Chuyến thay thu quân và chuyển hàng Tết rất dài ngày nên phải chuẩn bị hàng chục lá cờ, rách là phải thay ngay!”.

Cứ nghĩ: “Phòng xa thế thôi, chứ đâu đến nỗi thay cờ như… thay áo?”, nhưng quả thực ngay khi tàu ra khỏi vịnh Cam Ranh, sóng gió biển Đông cấp 4 nâng dần đến cấp 5, rồi cấp 7, cấp 8 khiến cả con tàu phải ngụp lặn giữa những cơn sóng dài, cao cả chục mét.

Ngồi trên buồng chỉ huy cao ngất, thấy rõ độ nghiêng đảo liên tục phải trái của con tàu, có khi đến 30 độ trước sóng. Sóng đi kèm với gió, gió biển nâng cấp, rít ù ù qua khe cửa, làm hệ thống dây thừng nilon to bằng chân cái treo cờ tín hiệu cũng lồng lộn uốn cong. Ngồi đấy và vẫn nghe phần phật tiếng cờ bay trên nóc đài chỉ huy.

Bốn ngày lăn lóc giữa sóng cồn gió cả, tiếng phần phật của cờ đã không còn đanh gọn.

Thuyền phó Nguyễn Ngọc Viễn lo lắng: “Cờ trên nóc đã rách, nhưng gió cấp 9 thế này, không thể trèo nổi lên cột thay cờ, rất nguy hiểm!” và chắc chắn: “Ngày mai vào đến lòng hồ đảo chìm Đá Tây tránh sóng gió nâng cấp, phải khẩn trương thay cờ ngay. Không được để cờ rách trên vùng biển Trường Sa!”.

Tôi gượng níu lan can, dò từng bước giữa nghiêng ngả gió, như muốn giằng tay ném xuống biển, đi về phía sau tàu nhìn lên nóc đài chỉ huy: Lá cờ đã tướp táp, đường may phía ngoài bị bung, xước từng xơ vải và ngôi sao vàng 5 cánh, tuy bị dứt ra khỏi nền đỏ cờ, nhưng vẫn trung trinh bám đầu cánh…

Tự dưng tôi thấy nghẹn nơi ngực: Nơi địa đầu sóng gió, dù tướp táp gian nan, nhưng lá cờ vẫn bền gan chống chọi và kiên trung bay phần phật, như ý chí của dân tộc, của những người lính biển giữ Trường Sa…

Treo cờ Tổ quốc ở Trường Sa

Ngô Minh Thiện (19 tuổi, phường Linh Trung, quận Thủ Đức, TP.HCM), là chiến sĩ Thông tin-Tín hiệu trên tàu HQ-571.

Tháng 2.1013, đang là sinh viên khoa Sư phạm Anh, Trường ĐH Kỹ thuật TP.HCM, Thiện xin nghỉ học, xung phong thực hiện nghĩa vụ quân sự tại địa phương và được điều về huấn luyện tân binh tại Trung tâm Huấn luyện 456, Vùng 4 Hải quân, chuyên ngành Thông tin-Tín hiệu.

Đến ngày 20.11.2013, Thiện được điều về tàu HQ-571.

Một tuần trước khi thực hiện đợt công tác thay thu quân - chuyển hàng Tết ngoài Trường Sa, mẹ Thiện là chị Võ Thị Út (41 tuổi, đang làm tạp vụ ở Thủ Đức), lật đật đi xe đò, lỉnh kỉnh mang đồ ăn thức uống, ra tận Cam Ranh thăm cậu con trai bởi lo lần đầu đi biển, con không quen sẽ mệt. Ở với con 1 ngày đêm, chị lại tất tưởi ra xe đò về lại nơi làm việc, còm cõi từng đồng lương tạp vụ nuôi cậu con trai thứ hai đang học lớp 8.

Tàu nhổ neo rời bến, ra khỏi vịnh Cam Ranh là chống chọi với các cấp sóng gió tăng dần khiến không chỉ các chiến sĩ mới nhập ngũ lần đầu tiên ra làm nhiệm vụ tại Trường Sa, mà ngay sĩ quan - quân nhân chuyên nghiệp đã có “thâm niên” cả chục năm đi đảo - ở đảo cũng nằm bẹp, suốt 3 - 4 ngày liền. Nhà bếp nấu cháo đưa tận phòng, nhưng rồi cũng lại… mang về, hoặc người ăn nhưng… cá biển hưởng.

Thiện cũng vậy! Vật vã vì say sóng, nằm bẹp ra sàn tàu, nôn mật xanh mật vàng và trong tâm thức cậu con trai mới rời ghế nhà trường lần đầu tiên đi xa, vẫn chỉ có mẹ. Thế nên, khi say quá, cậu còn nấc gọi “Mẹ ơi!”, khiến cán bộ chiến sĩ trên tàu thay nhau cắt cử chăm sóc, động viên suốt 3 - 4 ngày liền.

Ấy thế nhưng, khi tàu vào neo tại vùng hồ đảo chìm Đá Tây tránh trú sóng gió, bớt chao đảo - dập dềnh - sang lắc là Thiện gượng dậy, lần vách ngăn xuống bếp giúp Tổ phục vụ, rồi làm các công việc khác. Nghe đồng đội có kinh nghiệm động viên “Đi lại nhiều cho quen, dần sẽ dạn dày”, Thiện càng ham làm và tất tưởi hết tầng dưới lên tầng trên đôn đốc, dọn dẹp vệ sinh hoặc đơn giản là giúp các anh chia việc.

Nghe Thuyền phó Nguyễn Ngọc Viễn nhắc việc thay cờ Tổ quốc, ngay khi dừng lại Đá Tây, Thiện thoăn thoắt thay quân phục, lên buồng chỉ huy nhận cờ, một mực: “Việc của ngành Thông tin, xin để dành cho em!” và đề đạt: “Đời con người, có phải ai cũng được treo cờ Tổ quốc ở Trường Sa?”.

Thiện đút lá cờ mới vào ngực áo yếm Hải quân, lần lan can trèo lên nóc đài chỉ huy và đứng nghiêm dưới chân cột, giơ tay ngang vành mũ chào lá cờ bạc màu, tướp táp trên đỉnh, xong mới gỡ dây kéo xuống.

Nhưng lấn bấn mãi không xong, bởi ròng rọc bên trong kẹt cứng do nước biển, cờ lại quấn mấy vòng vào dây cờ số 2 bên cạnh. Bặm môi vài giây, cậu bỏ mũ dải buộc vào lan can, chui vào ống lồng trèo lên tận đỉnh cột, vươn tay gỡ từng vòng cờ quấn vào dây do gió bão, xong mới vội vã leo xuống, gỡ cờ.

Giữa lồng lộng gió, phải khó khăn lắm và mất gần nửa tiếng đồng hồ, việc gỡ cờ cũ, lồng cờ mới vào dây thừng, buộc chặt 2 đầu bằng dây thép nhỏ mới hoàn thành. Và... Thiện đứng thẳng người, mắt nhìn cờ, nghiêm trang kéo chầm chậm lá cờ Tổ quốc đỏ thắm vàng tươi sao 5 cánh, lên đỉnh cột cờ thiêng.

Khi đã buộc dây cờ chắc chắn, Thiện lại đứng nghiêm chào cờ, xong mới gượng nhẹ làm động tác gấp cờ.

Tôi - cũng đứng nghiêm cùng Thiện nhìn lên lá cờ bay phần phật mùi vải mới, kiêu hùng nở bung trên nền trời ban trưa, tự dưng nắng bừng xanh thẳm.

Nhìn bên cạnh, những người lính đủ tuổi trẻ già của Lữ đoàn 146 làm nhiệm vụ phục vụ Hậu cần cho Đoàn Công tác, dù quần cộc - áo ba lỗ đang dọn dẹp, cũng dừng tay, đứng nghiêm trang, dưới cái bóng đổ dài của người lính trẻ chưa đủ tuổi 20 lần đầu đi biển.

Với tôi, sự gần gũi ở Thiện đã trở thành kính trọng, khi chứng kiến em nghiêm cẩn thay cờ. Sự kính trọng không phải dành cho người lớn tuổi, mà là con đường em đã chọn, dù vất vả gian nan, nhưng thực sự “được làm người có ích” - như em từng tâm sự.

Và tôi tin điều ấy là sự thật, giống như tin vào màu cờ thắm sáng bừng trong mắt em long lanh, buổi trưa trên biển Trường Sa.

Tổ quốc - mùa Xuân trường tồn ở những người trẻ như thế, ngay địa đầu biên đảo Trường Sa.

Mai Thanh Hải

Khách du lịch tới bán đảo Sơn Trà chủ yếu ghé thăm chùa Linh Ứng hoặc Bãi Bụt, Bãi Rạng, Bãi Đá Đen mà ít người khám phá một điểm cao thú vị là đỉnh Bàn Cờ.

Đường lên đỉnh núi quanh co uốn lượn là một hành trình mà bạn có thể trải nghiệm nhiều cảnh quan tươi đẹp và thơ mộng của bán đảo Sơn Trà. Con đường có lúc bám theo vòng cung bờ biển nên thơ với những bãi biển hoang sơ và có đoạn lại xuyên qua những tán cây um tùm xanh mướt. Cái nắng gió của biển xen lẫn vào chút ẩm ướt của cây rừng khiến cho hành trình lên Bàn Cờ thật nhiều cảm xúc.

 Để lên tới khu vực đỉnh Bàn Cờ, bạn phải leo một đoạn cầu thang khá dốc, dựng đứng. Theo truyền thuyết, có hai vị tiên ông ngồi đánh cờ trên đỉnh núi Sơn Trà nhưng trong nhiều ngày vẫn bất phân thắng bại. Rồi một hôm, những tiên nữ bay xuống bãi biển để tắm, trong lúc lơ là nhìn tiên nữ vui đùa, một tiên ông đã bị đối thủ đánh bại. Bực mình, tiên ông dậm mạnh bàn chân lên tảng đá, đá văng bàn cờ xuống biển, rồi bay về trời. Theo truyền thuyết đó, người dân đã đặt một bức tượng Đế Thích ngồi một mình bên tảng đá có hình bàn cờ và đỉnh Bàn Cờ có tên từ đó.

Trải qua cung đường từ chân bán đảo lên đỉnh Bàn Cờ, mọi mệt mỏi được xua tan nhờ không gian bao la như chốn bồng lai tiên cảnh. Đứng trên điểm cao gần 700 m này, có thể ngắm nhìn toàn bộ Đà Nẵng. Xa xa là một thành phố sầm uất nhộn nhịp những tòa nhà và chín cây cầu nổi tiếng bắc qua sông Hàn.

Leo lên đỉnh Bàn Cờ đẹp nhất có lẽ là buổi sáng tinh mơ, khi thành phố vẫn còn im lìm chưa thức giấc, thiên nhiên ở bán đảo cũng vừa cựa mình, ánh mặt trời le lói phía bên kia ngọn núi. Hoặc một chiều tan sở, nắng đã tắt, vòng quanh bán đảo gió mát rười rượi để lên đỉnh Bàn Cờ lúc hoàng hôn, ráng hồng của mặt trời lan tỏa một vùng nước, cảnh sắc huyền ảo.

Bài và ảnh: Thanh Tuyết (VnExpress)

Trước đây, Lăng Cô thường đón khách đi ngang qua ghé vào nhưng nay vịnh biển nằm giữa Huế và Đà Nẵng này đã trở thành điểm du lịch lý tưởng của Thừa Thiên Huế.

Vịnh biển Lăng Cô nằm dưới chân đèo Hải Vân cách thành phố Huế khoảng 70 km và thành phố Đà Nẵng hơn 30 km. Vài năm trước, vịnh Lăng Cô chỉ là điểm ghé chân của du khách trên chặng đường Huế – Đà Nẵng do chưa có nhiều cơ sở lưu trú và các dịch vụ đi kèm. Trong ba năm trở lại, Lăng Cô được đánh giá là điểm đến cho khách yêu biển khi tới Huế.

Thay vì tham quan các khu lăng tẩm quen thuộc, bạn có thể dành thời gian để nghỉ lại Lăng Cô, khám phá những điều thú vị của riêng vùng vịnh biển này. Để đến Lăng Cô, có thể bắt tuyến xe buýt Huế – Đà Nẵng chạy thường xuyên trong ngày hay thuê xe máy từ Huế, giá khoảng 80.000 đồng/ ngày. Đường đến Lăng Cô tùy bạn chọn, chạy theo quốc lộ 1A hay theo đường 49B dọc biển Thuận An, phá Tam Giang, rồi vượt qua đèo Phú Gia là đến.

Lăng Cô nhỏ nhắn với một bên là biển, một bên là đầm phá và núi. Nước biển ở đây trong xanh, bờ cát thoai thoải, sóng nhẹ. Thời gian đẹp nhất để tắm biển từ tháng 4 đến tháng 7, sang tháng 8, biển vào mùa mưa, đến tháng 12 lại khá lạnh vì thời tiết mùa đông.

Tìm nhà nghỉ ở Lăng Cô không khó. Có hai lựa chọn cho bạn, nhà nghỉ sát biển hay nhà nghỉ bên kia đường Quốc Lộ, giá cả tương đương nhau, thấp nhất khoảng 300.000 đồng/ phòng. Biển Lăng Cô trải dài hơn chục km, đến tận sát chân đèo Hải Vân, nên vẫy vùng ở đoạn biển nào cũng được. Càng xuống cuối, bãi biển càng mở rộng hơn và sóng êm hơn. Tại đây, bạn sẽ gặp một làng chài đơn sơ với những con thuyền mộc mạc.

Lăng Cô trông có vẻ nhỏ nhưng lại có nhiều điểm chơi. Một trong những trải nghiệm thú vị là chạy xe máy vượt đèo Hải Vân, khám phá “thiên hạ đệ nhất hùng quan” nổi tiếng. Con đèo từng lừng lẫy một thời này nay là điểm du lịch nổi tiếng với các chuyến xe máy và xe du lịch. Từ trên cao, toàn cảnh Lăng Cô như một bức tranh, nhất là khi hoàng hôn buông đỏ vịnh biển trong xanh. Sau khi vượt đèo Hải Vân dài 21 km, một trong những con đèo hiểm trở nhất Việt Nam, bạn cũng có thể sang Đà Nẵng chơi.

Đầm Lập An song song với biển Lăng Cô lộng gió chiều về. Các đầm phá là nơi cung cấp thủy sản tươi ngon cho toàn Lăng Cô. Hàu ở đây rất rẻ. Ghẹ và tôm tươi tanh tách. Bạn có thể mua ngay tại đầm rồi nhờ các quán ăn ven đầm chế biến với giá cả không thể hợp lý hơn.

Có hai tour du lịch rất hay ít người biết đến tại Lăng Cô là ghé thăm rừng Quốc gia Bạch Mã, nằm cách Lăng Cô khoảng 30 km. Nếu đi xe máy, bạn có thể chạy thẳng vào tâm rừng, rồi từ đây đi bộ vào các điểm tham quan như cụm thác Ngũ Hổ, thác Đỗ Quyền, chinh phục đỉnh Bạch Mã, Vọng Hải Đài (từ đây chiêm ngưỡng toàn cảnh vịnh Chân Mây và đầm Cầu Hai). Một điểm đi khác là thuê thuyền của ngư dân và chạy dưới chân đèo Hải Vân, khám phá vùng biển ít người biết đến.

Trở lại Điện Biên đúng dịp nghỉ lễ 30-4 và 1-5, tất cả các khách sạn, nhà nghỉ đều cháy phòng. Sau rất nhiều nỗ lực và được sự giúp đỡ của một người bạn vốn vẫn coi Điện Biên là quê hương thứ hai của mình, chúng tôi cũng tìm được chỗ trú chân trong một phòng trọ dành cho sinh viên thuê.

Nhóm bạn đồng hành của tôi chỉ có Sơn và Jason là lần đầu đặt chân lên mảnh đất Điện Biên. Những di tích lịch sử của thành phố như tượng đài chiến thắng, hầm Đờ Cát, đồi A1… tất cả đều đã từng đến thăm quan không chỉ một lần. Nhưng ai cũng háo hức như trẻ con nông thôn lần đầu ra phố, phải chăng vì cảm xúc tự hào khi đứng trước những dấu tích oai hùng của trận đánh chấn động địa cầu năm xưa?

Điện Biên cuối tháng tư đầu tháng 5, nắng vàng, trời xanh, màu cờ đỏ tưng bừng phố xá. Đôi lúc lại gặp một đoàn xe đi bụi, áo đồng phục, cờ tổ quốc gắn trên tay lái, tự nhiên thấy trái tim loạn nhịp lạ thường. Hôm nay, không chỉ có mình, hôm nay, nhiều người đến nơi này, để được nhớ về cuộc kháng chiến đã lưu danh sử sách - chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954.

Xác xe tăng trên cánh đồng Mường Thanh

Sau một vòng tham quan các di tích và những xác xe tăng giờ đây đang nằm dưới mái che để chống lại sự khắc nghiệt của thời gian và thời tiết, chúng tôi quyết định đi tìm đường đến với “chiếc xe tăng trên cánh đồng Mường Thanh”.

Được hướng dẫn bởi một số người dân Điện Biên nhiệt tình và tốt bụng, chúng tôi gửi xe máy lại trên vỉa hè và rồng rắn nối đuôi nhau đi bộ trên cánh đồng lúa xanh mướt dưới nắng vàng.

Chiếc xe tăng Chaffee 24, niềm tự hào của quân viễn chinh Pháp trong chiến tranh thế giới thứ 2 và trong cuộc chiến bảo vệ cụm cứ điểm sân bay Mường Thanh đã bị pháo của ta tiêu diệt vào ngày 23-4-1954.  Sau hơn nửa thế kỷ, nó vẫn nằm đó, trên cánh đồng lúa gần sân bay Mường Thanh, là một trong những chứng tích đại bại của thực dân Pháp năm nào.

Năm tháng đã làm cho xác máy bay trở nên hoen rỉ bên cạnh một bức phù điêu bằng đá có khắc họa hình ảnh, không khí chiến đấu, đào hào chia cắt, giành giật sân bay Mường Thanh của quân và dân ta trong chiến dịch Điện Biên Phủ từ ngày 24 đến 29-4-1954.

Hẳn chiếc máy bay đã trở nên quá quen thuộc với bà con nông dân trên cánh đồng này. Bởi lẽ, nó luôn nằm đó, im lặng và trầm tư, qua bao mùa vụ, lúa xanh, lúa vàng, rồi lúa lại màu xanh. Thi thoảng chắc cũng có vài người trẻ, như chúng tôi, sẵn sàng di chuyển một chặng đường dài, khá mệt dưới ánh mặt trời gay gắt, háo hức tìm đến, háo hức đi vòng quanh, nghiên cứu và chụp hình xác xe tăng.

Do vị trí nằm khá xa đường lộ, cùng với những năm tháng tuổi tác, sẽ có không nhiều những người lính Điện Biên năm xưa trở lại đây để ngắm nghía chiến tích của chính mình. Một chiến tích oai hùng nay đơn độc trên cánh đồng.

Nòng súng buông lơi, xa lắm rồi thời mưa bom bão đạn. Bao nhiêu máu đã đổ, bao nhiêu người đã ngã xuống, để những chiếc máy bay của VietnamAirline cất cánh, hạ cánh trên đường băng thênh thang gió, mang theo những người con của Điện Biên và những lữ khách muốn đến với Điện Biên? Tôi không biết nữa.

Hôm nay, chúng tôi đứng đây, giữa cánh đồng lúa bát ngát và xanh màu hòa bình, mắt ngân ngấn lệ, lòng ngổn ngang giữa quá khứ và hiện tại. Chiến tranh đã xa lắm rồi!

Trên đèo Pha Đin

Dân đi vẫn truyền tai nhau về tứ đại đỉnh đèo Tây Bắc, trong đó có đèo Pha Đin. Trước khi quốc lộ 6 mới được hoàn thành, ai đã từng chạy xe từ Sơn La đi Điện Biên hẳn không thể quên những khúc cua tay áo lạnh người trên con đèo chênh vênh hiểm trở bậc nhất Việt Nam với một bên là núi cao và một bên là vực sâu thăm thẳm. Đường mới phẳng phiu, đã bớt ngoằn ngoèo, độ dốc đã hạ ít nhiều nhằm đảm bảo an toàn cho xe cộ lưu thông.

Nhưng, như thể bị ám ảnh, lần nào qua đường 6 mới, chúng tôi cũng phải ngược lên đỉnh đèo Pha Đin trên đường cũ, nhẩn nhơ chờ chiều xuống.  Bóng chiều nghiêng nghiêng trên đỉnh đèo huyền thoại luôn mang đến cho tôi một cảm giác đơn độc nhưng yên bình giữa bốn bề núi rừng vắng lặng.

Từ trên đỉnh đèo, thả tầm mắt ngắm cao nguyên Tả Phìn trong ráng nắng, ngắm những căn nhà tranh cheo leo lưng đèo, ngắm con đường như một dải lụa trắng mắc qua mắc lại trên vách núi, những chiếc ô tô bé xíu như đồ chơi thoắt ẩn thoắt hiện rồi biến đi trong một chấm xa tít mơ hồ…

Ngày hôm nay, nào ai có thể nhận ra, con đường huyết mạch trong chiến dịch Điện Biên Phủ năm xưa đã oằn mình gánh bao nhiêu bom đạn, in dấu chân bao chiến sĩ, công binh, bao mồ hôi, máu xương đã đổ? Chỉ còn đó trên đỉnh đèo diễm lệ, một tấm bia giản dị ghi nhận ý chí và lòng dũng cảm của bộ đội, thanh niên xung phong và dân công quân ta trong trận chiến 48 ngày đêm ác liệt chống quân thù.

Nắng tắt. Chiều nhạt dần trên dãy núi mờ xa. Màu tím hoa mua bừng lên, cô bạn đồng hành ngắt một bó cài lên sau xe máy. Đám trẻ chăn trâu thấy có người lạ mà không ngại, chúng hồn nhiên lộn nhào và trêu chọc lẫn nhau.

Màu chiều bình yên quá, nhẹ vương trên gương mặt bọn trẻ, trên đồi cỏ mà hai bạn tôi đang nắm tay nhau đi về phía mặt trời.

Đó là một buổi chiều Pha Đin huyền thoại nhất trong cuộc đời, bảng lảng gió, bảng lảng mây, bảng lảng câu hát gần xa …”Chiều biên giới em ơi, có nơi nào cao hơn, nơi đầu sông, đầu suối… “

Là khúc ca tháng 5: Điện Biên – mùa trở lại…

Thủy Trần (Theo TTO)

Nằm cách TP. Sơn La khoảng 80km về phía đông bắc, ở độ cao trung bình trên 1.800m so với mực nước biển, Ngọc Chiến được coi là vùng đất cao nhất của huyện Mường La (Sơn La) nhưng luôn ẩn chứa những điều diệu kỳ, từ cảnh vật cho tới con người, khiến bất cứ ai đã từng một lần đặt chân đến đều khó có thể quên. 

Từ TP. Sơn La, theo tỉnh lộ 106 khoảng 40km về phía đông bắc đến thị trấn Ít Ong; vượt qua con đèo Sam Síp ở độ cao hơn 2.000m, dài khoảng 40km quanh co luồn trong mây ngàn với một bên là bạt ngàn rừng cây, đồi núi trập trùng, một bên là vực sâu, rồi đi tiếp qua cây cầu bắc qua suối, du khách sẽ tới xã Ngọc Chiến.

Khung cảnh Ngọc Chiến luôn mang một gam màu trầm. Cho dù trời nắng đẹp ở khắp các vùng khác của tỉnh Sơn La, thế nhưng chỉ cần đi qua con đèo Sam Síp sang Ngọc Chiến là trời đã se se lạnh, mây trắng giăng mắc, bao phủ khắp núi, đồi, cánh đồng. Từ đầu xã đến cuối xã, từng nếp nhà sàn 4 mái bằng gỗ pơ mu nằm nối tiếp nhau, ngả màu rêu xanh.

Ngọc Chiến được ví như Đà Lạt của Tây Nguyên, Sa Pa của Tây Bắc, bởi khí hậu trong lành, mát mẻ quanh năm, khiến cỏ cây tươi tốt, tràn đầy nhựa sống. Ngọc Chiến có khoảng 12.000ha rừng nguyên sinh, đa phần là pơ mu. Pơ mu nằm trong danh sách Sách đỏ Việt Nam từ năm 1996, thân gỗ lá thường xanh, cao từ 25 đến 30m, sống ở vùng khí hậu mát mẻ, nhiều mưa. Gỗ pơ mu có tinh dầu thơm nên rất bền, không bị mối, mọt. Ngọc Chiến được coi là xứ sở của pơ mu, bởi không chỉ nhà sàn mà cả các vật dụng khác như: chậu, chum, vại, thùng, máng đựng nước, hàng rào…đều được người dân địa phương làm bằng gỗ pơ mu.

Ngoài pơ mu, Ngọc Chiến còn nổi tiếng với lúa nếp Tan – một loại cây lương thực quý mà chỉ ở Ngọc Chiến mới trồng được. Cả cánh đồng Mường Chiến trải rộng hơn 6km², chủ yếu trồng lúa nếp Tan. Nếp Tan hạt to, tròn, rất dẻo và thơm. Việc thu hoạch nếp Tan rất khác biệt so với các loại lúa khác, chỉ hái từng bông chứ không dùng liềm cắt. Nơi đây cũng trồng rất nhiều loại hoa quả như: táo mèo, đào, mơ, mận, cà chua, hoa tuylip, hoa ly, hoa loa kèn, lay ơn, hồng. Riêng táo mèo, mỗi năm, Ngọc Chiến cung cấp cho thị trường trên 1.000 tấn.

Thiên nhiên còn ưu ái ban tặng cho Ngọc Chiến nhiều cảnh đẹp, có tiềm năng để phát triển du lịch chữa bệnh như: suối nước khoáng nóng ở bản Lướt, bản Đớt; mó nước ở bản Khau Vai giúp phục hồi sức khỏe…

Ngoài khí hậu ôn đới, nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, bản sắc văn hóa nơi đây cũng rất phong phú, thể hiện rõ qua kiến trúc nhà ở. Xã có khoảng 1.680 hộ, gồm các dân tộc Thái, Mông, La Ha, sinh sống chủ yếu bằng nghề trồng trọt, chăn nuôi. Nhà sàn của người Thái được làm hoàn toàn bằng gỗ pơ mu với kiến trúc đầu đón, đầu xà, kèo cột tinh xảo. Nhà có 1 tầng, 4 mái và một lầu tứ giác nhỏ ở trên bên trái. Nhà được bố trí ngăn nắp, chia thành nhiều gian. Từ nhà này sang nhà kia đều có lối đi kiểu ô bàn cờ. Đây là kiểu bố trí nhà ở khác hẳn so với các bản người Thái khác ở Tây Bắc.

Người Mông cư trú trên các sườn núi cao nên ở nhà trình tường bằng đất, lợp mái ngói hoặc lợp tranh nhằm hạn chế tác động của gió, bão. Nhà có cột thấp, quá giang thông thủy, kèo tuột, lịa ván, các gian thông nhau, mái và các cửa nhà làm bằng gỗ pơ mu.

Khác với nhà của người Thái, Mông, nhà sàn của người La Ha có hai kiểu kiến trúc: Kiểu nhà ở tạm của nhóm người sống du canh, du cư với hai đầu hồi mái nhà lượn tròn theo bầu dục, dài ra hai bên như hình hàm lợn và kiểu nhà ở lâu năm của nhóm người sống định canh, định cư với hai đầu hồi mái tròn khum hình mai rùa. Bên trong nhà được chia làm hai gian, một gian để tiếp khách, gian kia dành cho gia đình chủ nhà. Ngăn giữa hai gian là cây cột nhà và một hũ rượu cần.

Cùng với kiến trúc nhà sàn, các nghề truyền thống (xe tơ, dệt vải, đan lát của người Thái; dệt, may, thêu thổ cẩm của người Mông); lễ hội gội đầu của người Thái, hội Gầu tào của người Mông, hội dâng hoa măng của người La Ha cùng trang phục, làn điệu dân ca, dân vũ đặc trưng của các dân tộc, đặc biệt là phương pháp chữa bệnh bằng các bài thuốc dân tộc đã tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo cho Ngọc Chiến.

Nhằm khai thác tiềm năng du lịch thiên nhiên, văn hóa phong phú của Ngọc Chiến, tỉnh Sơn La đã phối hợp với người dân Ngọc Chiến xây dựng nơi đây thành điểm du lịch cộng đồng kết hợp nghỉ dưỡng phục vụ khách du lịch. Tại bản Lướt, hiện đã có bể tắm khoáng nóng; bản Đớt có nhiều phòng tắm khoáng nóng cá nhân dựng bằng gỗ pơ mu. Ngoài ra, khách có thể tắm miễn phí tại mó nước ở bản Khau Vai, suối Chiến ở bản Mường Chiến, tìm hiểu các nghề truyền thống của người Thái, Mông, La Ha…

Đến với Ngọc Chiến, du khách có thể ở cùng bất cứ gia đình nào, được gia chủ đón tiếp như khách quý, cùng làm các công việc hàng ngày và thưởng thức những món đặc sản địa phương như: rượu cần, rượu táo mèo, xôi nếp Tan, xôi sắn, cơm lam, thắng cố, thịt nướng, cá nướng, rau cải mèo…

Tiềm năng du lịch ở Ngọc Chiến là lợi thế để người dân địa phương phát triển du lịch cộng đồng gắn với xây dựng nông thôn mới. Điều này không những góp phần nâng cao đời sống mà còn tạo nền tảng vững chắc để người dân có ý thức hơn trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Dù chưa được nhiều người biết đến, nhưng những danh thắng như Bà Rá - Thác Mơ, Bù Lạch, sóc Bom Bo và trên 10 ghềnh thác trải dài suốt 10km của sông Đồng Nai... là những địa chỉ mà những ai yêu thích du lịch khám phá không thể bỏ qua khi đến với Bình Phước.

Với những khu rừng nguyên sinh, sông hồ rộng lớn, tạo nên một bức tranh kỳ vĩ và đa màu sắc, du khách đến với Bình Phước sẽ như được trở về với thiên nhiên hoang sơ, thoáng mát, trong lành.

Về với thiên nhiên hoang sơ

Từ thị xã Đồng Xoài theo quốc lộ 14 đi về hướng huyện Bù Đăng khoảng 60km, đến thị trấn Đức Phong (Bù Đăng) rẽ phải khoảng 10km du khách sẽ tới trảng cỏ Bù Lạch (xã Đồng Nai, huyện Bù Đăng) rộng gần 500ha được hợp thành của gần 20 trảng cỏ lớn nhỏ khác nhau, trảng lớn nhất có diện tích tới 140ha đã được quy hoạch thành khu du lịch sinh thái độc đáo, tạo cho du khách được gần gũi hòa mình cùng thiên nhiên: cắm trại, đốt lửa trại, chơi thể thao..., tìm cho mình một không gian thư giãn, nghỉ ngơi thú vị. Tại đây, không những được khám phá đời sống của đồng bào dân tộc bản địa Stiêng, M’Nông, du khách còn được hòa mình trong tiếng reo vui của thác Voi. Từ độ cao 15m, thác nước đổ xuống trắng xóa, quanh co và chảy dài ra sông Đồng Nai.

Ngoài những khu du lịch đã được tổ chức bài bản và ít nhiều được du khách ngoài tỉnh biết đến như đã đề cập, Bình Phước còn có những điểm du lịch sinh thái rất hấp dẫn khác như: thác Đứng, thác Đắk Mai (huyện Bù Gia Mập), thác số 4 (thị xã Bình Long), căn cứ miền Tà Thiết (huyện Lộc Ninh), hồ Suối Lam (huyện Đồng Phú)...

Cũng từ thị xã Đồng Xoài theo quốc lộ 14 đi về hướng Bù Đăng khoảng 50km, rẽ trái 6km du khách sẽ tới thôn Bom Bo, hay còn gọi là sóc Bom Bo (thôn 1, xã Bình Minh, huyện Bù Đăng), nơi tập trung phần lớn đồng bào Stiêng. Đến với sóc Bom Bo hôm nay du khách sẽ có dịp nghe già làng kể chuyện, xem các sơn nữ biểu diễn vũ điệu của người Stiêng..., trải qua những giây phút khó quên cho chuyến đi về miền sơn cước.

Khu du lịch sinh thái Mỹ Lệ (huyện Bù Gia Mập) được biết đến như một điểm hẹn rất đặc trưng vùng Đông Nam bộ. Khu du lịch có diện tích rộng hơn 70ha, là một trong số ít khu du lịch còn giữ được hệ sinh thái nước ngọt, sự đa dạng của hệ sinh học và tính nguyên sơ của tài nguyên thiên nhiên. Toàn bộ khu du lịch trải rộng qua hai bờ suối, được phủ xanh bằng cánh đồng chè, cây ăn trái và nhiều loại cây rừng xanh bạt ngàn tạo không khí trong lành, mát mẻ, yên tịnh.

Đặc biệt, khu du lịch này được bao bọc bởi những con đường nhỏ rợp bóng cây trái, các loại cây rừng và hương thơm đồng nội, đẹp như các cô gái chân quê chưa quen mùi thị thành. Du khách được thỏa thuê lựa chọn, thích mạo hiểm thì đi cầu khỉ qua các lòng ao hồ, nếu có sức khỏe thì tự tản bộ vì ngoài những đoạn đường bằng để xả hơi, còn lại là “dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm” (thơ Quang Dũng). Có kinh nghiệm “chăn dắt” thì cưỡi lên xe trâu, xe ngựa.

Du khách cũng có thể ngồi bệt bên các bờ ao để câu cá. Quanh ao hồ có sẵn các loại rau phục vụ cho chế biến “chiến lợi phẩm”. Khi đã mệt, khách có thể nghỉ ngơi ngay tại những khu nhà sàn, nhà gỗ được thiết kế theo kiểu nhà truyền thống của các dân tộc bản địa miền núi hoặc nghỉ ngơi trong biệt thự tọa lạc nơi triền dốc.

Lên đỉnh Bà Rá ngắm thị tứ Thác Mơ về đêm

Nhắc đến du lịch tỉnh Bình Phước không thể không nhắc đến cáp treo núi Bà Rá (thị xã Phước Long). Núi Bà Rá có độ cao gần 750m so với mực nước biển, để leo lên tới đỉnh của ngọn núi, du khách phải vượt qua 1.767 bậc tam cấp tính từ đồi Bằng Lăng. Thay vì phải vượt qua các bậc tam cấp, hiện nay du khách có thể thoải mái ngồi trong những cabin của hệ thống cáp treo Bà Rá ngắm nhìn cả một khu vực rộng lớn, bao gồm thị trấn Thác Mơ xinh đẹp, toàn cảnh hồ Long Thủy, hồ thủy điện Thác Mơ mà vào mùa mưa diện tích nước bao chiếm tới 12.000 ha như một biển nước xanh thẳm xa tít, hòa quyện chập chờn giữa rừng núi, tạo cho du khách cảm giác thân thiện, đắm đuối, được trở về cùng thiên nhiên hoang sơ.

Lên đỉnh núi Bà Rá bằng cáp treo vào những ngày đẹp trời, mây bay nhởn nhơ, tản bộ nơi đỉnh cao chót vót vào buổi bình minh hay chiều tối du khách sẽ tận hưởng những giọt sương nơi vùng núi lãng đãng rơi lấm tấm trên tóc, đậu ướt vai áo. Khí hậu trên núi vừa mát mẻ, vừa se lạnh rất nên thơ của khí hậu vùng ôn đới hệt như cao nguyên Đà Lạt. Suốt hành trình trải dài từ chân núi lên đỉnh, ngoài việc ngắm cảnh rừng nguyên sinh, du khách còn được “hộ tống” bởi đàn khỉ rừng hàng trăm con. Chúng hú hí, nối đuôi nhau chuyền cành cây dọc theo hành tung đường cáp di chuyển với hi vọng có được “một bữa no”.

Buổi tối, thị tứ Thác Mơ qua ánh điện lung linh huyền ảo từ những ngọn đèn nhà máy thủy điện hòa lẫn trong sương đêm. Quanh núi Bà Rá được bao bọc bởi khu rừng đặc dụng với đủ loại gỗ quý hiếm đặc trưng của rừng nhiệt đới như cẩm lai, gõ đỏ, gõ mật, sao, dầu, bằng lăng... và nhiều loài động vật quý hiếm khác. Núi Bà Rá, người Stiêng gọi là Bơnom Brah hay Yumbra (đỉnh núi thần), không chỉ thơ mộng, hùng vĩ mà còn là nơi chốn linh thiêng.

Hướng về Vườn quốc gia Bù Gia Mập (huyện Bù Gia Mập, rộng 2.600ha), nằm trong vùng địa lý sinh vật Đông Nam bộ, đây là nơi bảo tồn động thực vật của tỉnh và lưu giữ nhiều loại thực vật quý hiếm đặc trưng của vùng như: cẩm lai, trắc, gụ, giáng hương, da đá, cây họ dầu... và nhiều loại động vật quý như: hổ, sư tử, tê giác, bò rừng, voi, gà so cổ hung, ngan cánh trắng, các loài khỉ... Nơi đây có cảnh quan đẹp, phong phú về hệ động thực vật, nơi nổi tiếng đa dạng về các loài chim.

Nậm Sài theo tiếng Tày có nghĩa là “suối cát”. Các dòng suối ở đây thường có rất nhiều cát. Giữa suối có hàng trăm phiến đá to, nhỏ với đầy đủ các hình thù kỳ lạ, độc đáo. Hai bên bờ suối, cây và hoa rừng đua nhau khoe sắc tạo nên một bức tranh phong cảnh vô cùng sinh động, hữu tình.

Đến Nậm Sài, du khách còn có dịp chiêm ngưỡng 3 ngọn thác tuyệt đẹp là thác Cá Nhảy (cách trung tâm xã khoảng 500m về phía tây), thác Nậm Ngấn (cách trung tâm xã khoảng 2km về phía nam) và thác Ba Tầng (cách trung tâm xã khoảng 2,5km về phía tây nam). Mỗi thác mang một vẻ đẹp riêng, ngày đêm ầm ầm nước chảy, tung bọt trắng xóa xuống những ghềnh đá tạo nên bầu không khí mát lạnh, trong trẻo giữa đại ngàn.

Không chỉ hấp dẫn bởi cảnh quan thiên nhiên hoang sơ, kỳ vĩ của núi rừng, Nậm Sài còn cuốn hút du khách với vẻ đẹp độc đáo toát ra từ bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc Tày, Dao, Giáy, đặc biệt là dân tộc Xá Phó ở thôn Nậm Sang (cách trung tâm xã khoảng 2,5km).

Dân tộc Xá Phó thuộc nhóm dân tộc Phù Lá, là một trong những tộc người có dân số ít nhất, sống quy tụ theo từng bản nhỏ, mỗi bản có từ 25 đến 30 hộ. Nhà ở của người Xá Phó được thiết kế theo kiểu nhà sàn 3 gian nhỏ và thấp, mái lợp gianh, sàn được lát bằng tre hoặc vầu, cầu thang lên xuống làm bằng các cây tre bắc cầu. Ngôi nhà với lối kiến trúc đơn sơ, mộc mạc nhưng lại ẩn chứa nhiều giá trị văn hóa làm nên đặc trưng riêng của cộng đồng người Xá Phó.

Đến thôn Nậm Sang, vào thăm bất cứ gia đình người Xá Phó nào, du khách cũng có thể dự một bữa cơm thân mật cùng chủ nhà, thưởng thức các món ăn đặc trưng của vùng cao như: cá lam ống, măng sặt xào thịt, măng vầu xào tỏi, đặc biệt hấp dẫn hơn cả là các món ăn được chế biến từ lợn đen, đem lại cho du khách những hương vị đậm đà, khó quên.

Hiện người Xá Phó ở Nậm Sang đang duy trì và phát triển một số nghề thủ công truyền thống nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, đồng thời tăng thêm thu nhập như: mây tre đan, đan lát chài lưới, trồng bông dệt vải... Không chỉ có vậy, đồng bào nơi đây còn lưu giữ được kho tàng văn học dân gian phong phú với nhiều câu truyện cổ tích mang đậm bản sắc văn hóa của người Việt và nhiều lễ hội truyền thống như: lễ cúng thần rừng, thần làng, thần sông, thần suối; lễ quét làng; lễ cúng hồn lúa… Hầu hết các lễ tết ở đây đều gắn với các hình thức sinh hoạt cộng đồng (nhảy múa điệu T’xin chi va, múa cầu mùa, múa phồn thực, hát kể diễn xướng...); sử dụng các loại nhạc cụ truyền thống (kèn, trống, sáo); thanh niên nam nữ hát giao duyên; trẻ em chơi các trò chơi dân gian (đu quay, đá cầu, trốn tìm, đánh cỏ, chơi cù...).

Chính vẻ đẹp tự nhiên và bản sắc văn hóa các dân tộc đã đem đến cho Nậm Sài một bức tranh đa sắc màu, tô điểm thêm cho vẻ đẹp của Sa Pa. Đây là một trong những điểm đến ấn tượng, không thể bỏ qua của du khách trong hành trình về miền Tây Bắc.

Theo VietnamTourism